Cambridge Üniversitesi’nde yapılan yeni bir araştırma, insan beyninin hayat boyu kademeli bir şekilde değil, dört belirgin yaşta köklü değişimler geçirdiğini ortaya koydu. Nature Communications’ta yayımlanan çalışmaya göre bu kritik yaşlar 9, 32, 66 ve 83.
Çalışmada 0–90 yaş aralığında 3.802 kişinin MRI verileri analiz edildi. Sonuçlar, beynin bağlantı yapısında bu yaşlarda belirgin değişiklikler yaşandığını gösteriyor. Araştırma, bazı ruhsal ve nörolojik rahatsızlıkların belirli yaşlarda daha yoğun görülmesinin nedenini açıklayabilir.
Özellikle 32 yaş, beynin en güçlü “topolojik dönüm noktası” olarak tanımlanıyor. Bu dönemde beyin ağları daha verimli hâle geliyor, kullanılmayan bağlantılar budanıyor ve sık kullanılan yollar güçleniyor. 32–66 yaş arası ise “yetişkinlik plato evresi” olarak adlandırılıyor; zekâ, kişilik ve bağlantı kalitesi bu dönemde en dengeli seviyede seyrediyor.
Yaşlılıkta ise iki kritik eşik bulunuyor: 66 yaş civarında beyaz madde bütünlüğü bozulmaya başlıyor ve beyin bölgeleri arası iletişim zayıflıyor. 83 yaş civarında ise bağlantılar daha da azalıyor ve beyin bölgeleri izole hâle geliyor.
Araştırmayı yürüten Prof. Duncan Astle, “Beynimiz de tıpkı hayatımız gibi belirgin dönemlerden geçiyor. Bu bulgular, ruh sağlığı araştırmaları ve nörodejeneratif hastalıkların erken teşhisi için önemli” dedi.
